Man met een zwart shirt met de tekst 'Acrofoob' erop kijkt op een grappige manier naar beneden, alsof hij bang is

Dylan over paniekaanvallen

Met meer dan een miljoen volgers is Dylan Haegens (26) een van de bekendste YouTubers in Nederland. De sketches in zijn toptien-filmpjes zijn populair onder jongeren, maar ook ouders van YouTubende kinderen herkennen zich in de grappige filmpjes. Haegens: “Ik maak mensen graag blij.” Minder leuk is dat de filmmaker jarenlang gebukt ging onder paniekaanvallen. “De strijd tegen mijn eigen angsten heb ik gewonnen door professionele hulp te zoeken. En door er open over te zijn. Sluit jezelf niet op met je eigen angsten. Praat erover.”

Zwetende handen, misselijk voelen, duizelig worden, het gevoel dat je flauwvalt. Bij iedereen uit angst zich op een andere manier, maar dit is wat YouTuber Dylan Haegens ervoer toen hij op treinreis door Zweden werd overvallen door zijn eerste paniekaanval. “Ik was er van overtuigd dat er lichamelijk iets mis was. Daar word je dan ook weer bang van. Heb ik een of andere gekke tumor? Na een jaar vol medische onderzoeken kwam naar voren dat ik last had van paniekaanvallen. Eigenlijk kon ik niet geloven of accepteren dat dat mij – ik zie mezelf als een vrolijke sociale jongen – overkwam. Ik? Psychische klachten? No way! Dat kan niet bij mij. Toch was het waar. De kracht van het brein is sterker dan gedacht.”

Dus je bent niet meteen naar de psycholoog gestapt?

“Nee zeg, in het begin schaamde ik me ervoor. Ik was ‘van binnen’ gebroken. Daar loop je niet graag mee te koop. Als je je been breekt, is het voor iedereen duidelijk wat er aan de hand is. En dat was het bij mij juist net niet.”

Heb je bepaalde karaktereigenschappen die jou gevoeliger maken voor het krijgen van paniekaanvallen?

“Je kunt er niet 1, 2, 3 de vinger op leggen waar het vandaan komt. Zo simpel is het niet. Waarschijnlijk heeft het te maken met het opbouwen van stress waar je je niet goed bewust van bent. Dat ik op straat steeds vaker herkend werd, heeft daarin ook wel een rol gespeeld. Het is toch best bevreemdend dat iedereen je opeens ziet staan en je aanspreekt. En dat je ook in het ‘echte leven’ een rol moet aannemen. Dat je jezelf niet meer kunt zijn.”

In welke situaties kreeg je die paniekaanvallen?

“Eerst was het gerelateerd aan het reizen in het openbaar vervoer, daarna ook bij optredens en ‘meet & greets’ in het land. En toen ging het van kwaad tot erger. Ik werd zo bang om een paniekaanval te krijgen dat ik op het laatst mijn huis niet meer uit durfde. Het belemmerde mij echt in alles wat ik deed of wilde doen.”

1 op de 5 mensen in Nederland krijgt in zijn leven te maken met een angststoornis. Verbaast jou dit aantal?

“Eigenlijk niet. Niet dat ik een wetenschappelijke onderbouwing heb, maar het lijkt er op dat steeds meer tieners en jongeren er last van hebben. En ja, ‘social media’ kan wel eens boosdoener zijn. Je krijgt een verkeerd beeld van de werkelijkheid voorgeschoteld, waardoor vooral jongeren kunnen denken: ‘Zo’n leuk leven heb ik niet’. Ook is het makkelijk om met je smartphone jezelf terug te trekken in je eigen wereld: sociaal isolement. Dat alles bij elkaar kan niet goed zijn voor je brein. Maar ook het gebruik van ‘social media’ van mensen in hun dagelijks werk. Je moet continu bereikbaar zijn. Wat weer werkdruk en prestatiedwang met zich meebrengt. Het werkt paniek in de hand. Dat kan niet anders.”

Hoe ben je de strijd aangegaan tegen je eigen angsten?

“Ik verlangde zo erg terug naar wie ik was vóór mijn paniekaanvallen dat ik vrij intensieve begeleiding bij een psycholoog heb gehad. Niet dat ik opgenomen ben geweest, maar het was een pittig traject. Ik ben ook aan de slag gegaan met een ademhalingsfysiotherapeut en ik ben extra gaan sporten. Voor mij werkte dat goed. Ook heb ik nu een coach die mij begeleidt. Dat schijnt in de tv-wereld heel normaal te zijn. In YouTube-land moesten we daar nog achter komen. Maar het geeft heel veel rust, zo’n coach.”

Waarom ben je ermee naar buiten gekomen, je had het ook voor jezelf kunnen houden?

“Met onze filmpjes bereiken we heel veel mensen. Miljoenen. En we zijn en blijven een komedie-kanaal. Dat staat voorop. Maar ik zie het als een maatschappelijke opdracht om mensen te helpen die psychische problemen hebben. Daarom hebben we de stichting Durf Te Vragen opgericht. Met de stichting willen we jongeren helpen met het herkennen en erkennen van psychische problemen zoals angst, depressie, dwang, trauma of eetproblemen. De stichting streeft naar een betere en snellere verbinding tussen jongeren en professionals: we willen het taboe op psychische problemen wegnemen en de drempel naar professionele hulp verlagen.” 

Heb je een tip voor jongeren, of ouderen, die met een angststoornis kampen?

“Praten, praten en nog eens praten. Ik kon er met mijn vrienden, familie en vooral met mijn vriendin Marit heel goed over praten. En het is goed om een keer naar de huisarts te gaan. Dat is sowieso verstandig. Hoe eerder je erbij bent, hoe eerder je eraan kunt werken. En hoe minder kans de angststoornis krijgt om jouw leven te gaan bepalen. Bij mij heeft het bijna twee jaar geduurd voordat ik de eerste echte stappen zette naar herstel. Als ik eerder professionele hulp had ingeschakeld, was het waarschijnlijk niet zo erg uit de hand gelopen. Want ik had er op het laatst echt dagelijks last van. Ik durfde niets meer.”

Hebben die paniekaanvallen je ook iets goeds gebracht, een creatieve ingeving misschien?

“Eén keer hebben we een sketch gemaakt van wat werkelijk was gebeurd; namelijk hoe ik in het ziekenhuis flauwviel en in mijn broek plaste. Dat was wel grappig. Weet je, ik maak mensen graag aan het lachen. Dus ik kan en wil mijn eigen angststoornis ook niet te zwaar beladen maken. Zo zit ik niet in elkaar.”

En hoe is het nu met jou?

“Ik weet in welke situaties ik een paniekaanval kan krijgen. Daar ben ik dus al alert op. Verder gaat Marit altijd mee naar ‘meet & greets’. Dat geeft een veilig gevoel. En we plannen voor de optredens rustmomenten in. Dat helpt echt. Ik bereid mij dus voor op de ‘mindere dagen’. En ik leg me erbij neer dat het kan gebeuren. Dan val ik maar flauw, of dan moet ik maar overgeven. Ja boeiuh.”

Wat je eerder vertelde over de impact van social media is toch wel verrassend. Jij ‘bent’ social media, toch?

“’Social media’, tja. Ik maak er zelf onderdeel van uit. Dat besef ik al te goed. Weet je, het gaat om de balans. Tot voor kort zaten mijn vriendin Marit en ik ‘s avonds op de bank allebei naar ons eigen schermpje te staren. Zelfs in bed scrolden we door, op de smartphone welteverstaan. En voor wie of wat? Er komt allerlei informatie bij je binnen waar je niets aan hebt. Dat is niet goed. Gewoon kletsen is veel leuker. Maar…ehh... ‘social media’ is natuurlijk ook leuk. Maar zoek de balans. Soms is het allemaal best simpel.”