Roze header met een wit spreekwolkje met de tekst 'persoonlijkheidsstoornissen' in roze letters

Persoonlijkheidsstoornissen

Als je een persoonlijkheidsstoornis hebt, dan zijn bepaalde ‘gewone’ eigenschappen te extreem. Je bent bijvoorbeeld extreem jaloers of extreem perfectionistisch en ervaart daardoor allerlei problemen in het dagelijks leven. Dit extreme gedrag kan ook worden opgemerkt door anderen en dit kan zorgen voor problemen in de sociale omgang. Als dit het geval is dan kan er sprake zijn van een persoonlijkheidsstoornis, zoals borderline of OCPD.

Naar schatting heeft 5 tot 10% van de volwassenen in Nederland een persoonlijkheidsstoornis. De stoornis zorgt voor problemen, vooral in je contact met anderen. Niet alleen binnen persoonlijke relaties zoals binnen het gezin en met vrienden, maar ook daarbuiten. Denk aan werk, school of hobby’s. Zelf ben je je meestal niet bewust van het afwijkende gedrag. Dat komt doordat het een geleidelijk proces is: je bent dit gedrag gewend en denkt dat het normaal is.

Borderline

Veranderingen in persoonlijkheid of gedrag zijn heel opvallend als je borderline (of BPS) hebt. Zo kun je steeds weer een nieuwe opleiding of een relatie beginnen in de hoop dat het dit keer lukt. Maar steeds voelt de verandering mislukt, en lijkt er maar één oplossing mogelijk: weer opnieuw beginnen.

Wat zijn de signalen of symptomen? 

  • Je verandert vaak plotseling van mening of wens
  • Je verbergt je angsten voor anderen
  • Je stemming kan snel omslaan: van heel blij naar somber of boos
  • Je bent bang dat mensen je niet aardig vinden of bij je weg gaan
  • Je denkt zwart-wit
  • Je hebt het gevoel dat je lichaam niet de jouwe is, de wereld niet echt is of dat je de grip op de tijd verliest 
  • Het kan ook zijn dat je geen pijn meer voelt, je heel wazig of suf bent of je niet meer herinnert hoe je ergens gekomen bent

Dwangmatige persoonlijkheidsstoornis (OCPD)

OCPD is een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis. Dat betekent dat je het gevoel hebt dat je de hele tijd bezig moét zijn met orde, perfectie en controle. Het lukt je niet om deze gedachten te stoppen. Als je door iets of iemand de dingen niet kunt doen op jouw manier, kun je zelfs in paniek raken of elke dag erg angstig zijn. Je bent zo bezig met je gedachten en handelingen dat je geen tijd meer hebt voor ontspanning en vriendschappen. 

Wat zijn de signalen of symptomen? 

  • Je geeft niet makkelijk taken uit handen
  • Je bent heel druk bezig met je werk en wilt graag productief zijn. Hierdoor vergeet je te ontspannen en tijd met je vrienden door te brengen.
  • Je let extreem veel op regels, details, ordening, organisatie en/of structuur
  • Je stelt hele hoge eisen aan jezelf en anderen

Voorbeelden van dwangmatige gedachten:

  • Je bent de hele tijd bang om vies te worden
  • Je denkt dat je ernstige fouten gaat maken als je niet de hele tijd oplet
  • Je hebt gedachten dat je iemand pijn wil doen
  • Je hoort vloekwoorden in je hoofd terwijl je dat niet wil

Meer weten over de aandoeningen op deze pagina?