Groene header met een wit spreekwolkje met de tekst 'angststoornissen' in groene letters

Angststoornissen

Angst is in vele situaties een normale en gezonde reactie. Je kunt bang zijn in bepaalde situaties of voor bepaalde dingen. Wanneer je angst extreem is en niet realistisch, kan er sprake zijn van een angststoornis. Angststoornissen kunnen bij iedereen voorkomen. Vrouwen hebben er vaker last van dan mannen. Er zijn veel verschillende soorten bekend. Gelukkig zijn er ook veel behandelmogelijkheden, zoals therapie.

In Nederland krijgt bijna 20 procent van de volwassenen ooit in het leven een angststoornis. Als je een angststoornis hebt, is het belangrijk dat je toegeeft dat je deze angstproblemen ervaart en dat je daar eerlijk over mag zijn. Je angsten kunnen anders extreme vormen aannemen. Daardoor lukt het je niet meer om thuis, op school of op het werk goed te functioneren. Ook zet het relaties en vriendschappen onder druk, bijvoorbeeld omdat je sociaal contact vermijdt.

Welke soorten komen het meest voor?

Gegeneraliseerde angststoornis

Of het nu gaat om je eigen veiligheid of gezondheid, of om die van een ander: als je last hebt van een gegeneraliseerde angststoornis ben je overmatig angstig en bezorgd over dagelijkse dingen. Je kunt dan veel piekeren over dingen die zouden kunnen gebeuren, zonder dat daar een directe aanleiding voor is. Daarom heet ook wel een piekerstoornis.

  • Je bent overmatig angstig en bezorgd voor minimaal zes maanden over verschillende dingen in het dagelijks leven
  • Je hebt lichamelijke klachten als rusteloosheid of gespannenheid
  • Je bent prikkelbaar
  • Je angst en bezorgdheid beperken je in het dagelijks leven

Paniekstoornis

Als je last hebt van een paniekstoornis, kunnen situaties die voor een ander heel normaal zijn tot zweethanden, angstige gedachten en regelmatig tot paniekaanvallen leiden. Een paniekaanval kan erg heftig zijn. Je kunt het gevoel hebben gek te worden, de controle te verliezen of een hartinfarct te krijgen. Vaak gaan mensen uit angst voor nog zo’n paniekaanval bepaalde situaties vermijden.

  • Een gevoel van heftige angst of onrust neemt je plotseling over.
  • Het gevoel van angst past niet bij de situatie (maar door de angst heb je dat zelf vaak niet door) .
  • Je hebt last van lichamelijke symptomen zoals hartkloppingen, zweten, druk op de borst,  duizeligheid, trillen en misselijkheid.
  • Je gaat bepaalde situaties vermijden waarin je verwacht weer een nieuwe paniekaanval te krijgen.

Agorafobie (pleinvrees)

Als je last hebt van pleinvrees, vermijd je plekken als drukke winkels of openbaar vervoer omdat die voor een paniekaanval zouden kunnen leiden. Tijdens zo’n aanval kun je plotseling erg bang zijn, zweten en hartkloppingen hebben. Het kan zelfs voelen alsof je een hartaanval hebt.

  • Je vermijdt situaties uit angst om een paniekaanval te krijgen.
  • Je vermijdt situaties waaruit je niet gemakkelijk kunt weg kunt gaan of waarin je niet onmiddellijk hulp kunt krijgen als er iets mis gaat.
  • Je hebt last van lichamelijke symptomen zoals hartkloppingen, zweten, duizeligheid, trillen en misselijkheid.
  • Je angst is veel erger dan het echte gevaar en houdt heel lang aan.
  • Je hebt naast pleinvrees ook last van andere psychische klachten zoals angststoornissen of een depressie.

Sociale fobie

Door deze angststoornis kun je bang zijn dat anderen je raar vinden. Je kunt zelfs bang zijn voor je eigen reacties in sociale situaties, zoals blozen of trillen. Hierdoor probeer je deze situaties zo veel mogelijk te vermijden.

  • Je bent erg angstig in sociale situaties.
  • Je komt waarschijnlijk verlegen over op anderen.
  • Je maakt je zorgen over hoe anderen jou zien en beoordelen.
  • Je kunt last hebben van angsten die gaan over wat anderen aan jou kunnen zien, zoals angstverschijnselen als trillen of blozen.
  • In sociale situaties kun je een paniekaanval krijgen. 

Meer weten over de aandoeningen op deze pagina?

Bekijk interviews met experts

Blauwe visual met rond uitgesneden foto van een man en daarboven een tekstwolk met het woord 'Hey' erin.

Ton van Balkom over cognitieve gedragstherapie

'Een angststoornis, hoe kom je er vanaf?'

Blauwe visual met rond uitgesneden foto van een vrouw en daarboven een tekstwolk met het woord 'Hey' erin.

Neeltje Batelaan over paniekaanvallen

Vijf vragen aan Neeltje Batelaan