Achmea: mentaal fit met aandacht en technology

Maar liefst 43% van de Nederlanders krijgt op enig moment te maken met psychische gezondheidsklachten in de vorm van een depressie, burn-out of angststoornis. Hoe ga je hier als werkgever mee om? Bij Achmea zetten Simone Wensink, manager HR Wellbeing en haar collega Renate van den Bosch, locatiemanager Gezond Werken Pleinen, vooral in op aandacht en technologie. Ook bedrijfsarts Petie Bezemer en Tom van Disseldorp, managing consultant bij Centraal Beheer, geven hun visie.

Twee vrouwen staan voor een banner en kijken lachend de camera in
Simone Wensink, manager HR Wellbeing bij Achmea en Renate van den Bosch, locatiemanager Gezond Werken Pleinen bij Achmea

Maar liefst een op de drie langdurig zieken in Nederland heeft een psychische achtergrond en ruim vier op de tien mensen heeft volgens het Trimbos Instituut ooit in hun leven één of meerdere psychische aandoeningen gehad. Stress en burn-out maken daarvan een belangrijk onderdeel uit. Maar liefst 17% van de medewerkers heeft last van burn-outklachten, blijkt uit cijfers van het RIVM.

Een wandeling of een praatje

‘Ik heb het idee dat de pandemie ook positieve effecten heeft gehad op de werkdruk van sommige medewerkers’, zegt bedrijfsarts Petie Bezemer. ‘Mensen hebben doorgaans meer regelmogelijkheden gekregen. Ze kunnen nu vaker dan voorheen bepalen waar en wanneer ze werken en dat vinden veel mensen plezierig.’ Met name alleenstaanden heeft ze tijdens de coronacrisis vaker op het spreekuur gezien. ‘Deze groep is toch wat geïsoleerder geraakt. Tijdens de crisis viel voor sommigen het sociale netwerk weg, wat een negatief effect had op het psychisch welbevinden. Hobby’s vielen weg, collega’s zagen ze niet meer, sportscholen waren dicht en langzaam maar zeker vereenzaamden ze.’ Hou medewerkers in de gaten, zo luidt haar advies aan werkgevers ‘Maak af en toe even een wandeling of een praatje met een medewerker of organiseer zo nu en dan wat sociale activiteiten. Sommige medewerkers hebben daar nu meer behoefte aan. Het kan hen helpen om psychisch gezond te blijven. En bovenal: toon oprechte interesse. Coronapandemie of niet: aandacht is altijd heilzaam.’

‘Wees oprecht geïnteresseerd. Dan weet je tijdig of een medewerker niet lekker in z’n vel zit en kun je direct hulp inschakelen’ Petie Bezemer, bedrijfsarts

Twintigers en zestigers

Een vrouw lacht en kijkt weg van de camera
Petie Bezemer, bedrijfsarts

Een categorie medewerkers die op dit moment extra aandacht nodig lijkt te hebben als het gaat om psychische gezondheid zijn de twintigers. Bezemer legt uit: ‘Meer dan vroeger, zien we dat twintigers vandaag de dag veel last hebben van stress en burn-out. Hoe dat precies komt, weten we niet. Maar hun weerbaarheid tegen druk van buitenaf lijkt niet optimaal.’ Een andere opvallende groep zijn de zestigplussers. Bezemer: ‘Zij moeten langer doorwerken en hebben daar eigenlijk maar weinig zin in. Ze voelen zich uitgeblust en ervaren het als oneerlijk. Ook dat wil nog wel eens leiden tot psychische klachten.’ Als Bezemer één gouden tip mag geven aan werkgevers wat betreft de psychische gezondheid van hun medewerkers, dan is het wel dat ze vooral in contact moeten blijven. Bezemer: ‘Wees oprecht geïnteresseerd. Dan weet je ook tijdig of een medewerker niet lekker in z’n vel zit. Op zo’n moment kun je hulp inschakelen. Of dat nu een bedrijfsarts is, een vertrouwenspersoon of een bedrijfsmaatschappelijk werker.’

Achmea: ‘Gezond Werken Pleinen’ en ‘tankstations’

Een bedrijf dat de mentale gezondheid van haar 14.000 medewerkers hoog op de agenda heeft staan is Achmea. Al in 2014 besloot het bedrijf zogenaamde ‘Gezond Werken Pleinen’ in te richten. ‘Dit zijn fysieke locaties op alle Achmea-vestigingen. Hier vind je spreekkamers waar medewerkers terechtkunnen bij fysiotherapeuten, voedingscoaches, bedrijfsartsen, work-live coaches, maar ook psychologen. Medewerkers kunnen hier op een heel laagdrempelige manier gebruik van maken: zonder tussenkomst van de leidinggevende en op onze kosten’, zegt Renate van den Bosch, locatiemanager Gezond Werken Pleinen en projectmanager HR Wellbeing bij Achmea. ‘Maar ook organiseren we zogenaamde “tankstations” voor leidinggevenden’, legt Van den Bosch uit. ‘Dat zijn webinars van een half uur waarin ze bijvoorbeeld leren hoe ze het goede gesprek kunnen aangaan met medewerkers of de eerste signalen van werkdruk kunnen herkennen.’

'We organiseren zogenaamde "tankstations" voor leidinggevenden. Tijdens deze webinars leren ze bijvoorbeeld hoe ze de eerste signalen van werkdruk kunnen herkennen' Rene van den Bosch, locatiemanager Gezond Werken Pleinen bij Achmea

Periodes van herstel

Het welzijn van medewerkers heeft Achmea al jaren scherp op het vizier. ‘De organisatie realiseert zich nu meer dan ooit dat een gezonde balans tussen werk en ontspanning van cruciaal belang is voor de duurzame inzetbaarheid van mensen’, zegt manager HR Wellbeing Simone Wensink. ‘Heel concreet betekent dat bijvoorbeeld dat we geen online vergaderingen meer plannen van een uur maar van 45 minuten. Die 15 minuten pauze is een belangrijk herstelmoment gedurende de werkdag. We kunnen niet voortdurend een marathon rennen. Ook een topsporter bouwt periodes van herstel in. Doen we dat niet, dan raken mensen overbelast. We zien nu dat het 45-minutenoverleg zich als een olievlek verspreidt door de organisatie. Het is als het ware een symbool voor hoe we met elkaar bewust op zoek zijn naar een balans tussen werk en ontspanning. Niet voor niets zijn wij ook pionier op het gebied van de 34-urige werkweek. Sinds 2021 is dat onze standaard werkweek. Mét behoud van salaris en structurele loonsverhogingen.’

Op adem komen

Wanneer een medewerker uitvalt met psychische klachten, dan is het vooral de leidinggevende die ingrijpt. Van den Bosch: ‘Het is belangrijk om te achterhalen waar de klachten vandaan komen. Zowel voor de medewerker zelf als voor de leidinggevende. Met onze gezondheidspleinen proberen we de drempel voor medewerkers te verlagen om zelf hulp te zoeken. Maar we organiseren bijvoorbeeld ook workshops over actuele thema’s. Zo hebben we ademworkshops waarin medewerkers leren hoe ze op adem kunnen komen door letterlijk te ervaren wat ademhaling met je doet. En hebben we webinars voor leidinggevenden over hoe in gesprek te gaan met de medewerker. Want het goede gesprek met de medewerker is en blijft een uitdaging, terwijl dit enorm belangrijk is bij de aanpak van psychische klachten.’

Uitdagingen voor HR

Een kale man met bril zit op een grote, houten trap en kijkt lachend de camera in
Tom van Disseldorp, managing consultant Open, Centraal Beheer

Iemand die onder andere deze uitdagingen in kaart probeert te brengen is Tom van Disseldorp. Hij is managing consultant Open bij Centraal Beheer en wil samen met wetenschappelijke instituten als TNO de kennis op strategische HR-trends vergroten. ‘Tijdens zogenaamde innovatiesessies spreken we veel met HR-professionals uit alle sectoren van zowel grote als kleine bedrijven en mentale fitheid was een thema dat het afgelopen jaar hoog op ieders lijstje stond. Een van de problemen waar HR tegenaan loopt is dat medewerkers zich niet makkelijk laten helpen; vaak hebben medewerkers zelf niet door dat ze op een randje balanceren. Dan is het voor de leidinggevende lastig om er iets aan te doen. Die moet dan heel goed weten wat de signalen zijn. En die zijn niet altijd zichtbaar omdat mensen steeds vaker thuiswerken.’

‘Er is behoefte om zicht te krijgen op de psychische gezondheid van medewerkers die werken op afstand. Via software die biometrische gegevens polst bijvoorbeeld’ Tom van Disseldorp, managing consultant Open, Centraal Beheer

Signalen komen online niet door

Dat is meteen een tweede probleem dat veel HR-professionals aangeven. Van Disseldorp: ‘Leidinggevenden hebben vanwege het vele thuiswerken minder zicht op hun mensen. Bij sommigen staan de camera én de microfoon uit tijdens Teams. Dan gaat er veel informatie verloren. Signalen over hoe iemand in z’n vel zit, komen dan niet door. Dat kan een probleem zijn.’ Er is dan ook behoefte om zicht te krijgen op de psychische gezondheid van medewerkers die werken op afstand, signaleert Van Disseldorp. ‘Een van de oplossingsrichtingen waarover in ons netwerk wordt gesproken, is software die op basis van biometrische gegevens, zoals lichaamstemperatuur, stand van de mondhoeken, grootte van de pupil, de gemoedstoestand van kandidaten kan polsen. Dit soort software zou een werkgever ook kunnen inzetten om de micro-expressie die je tijdens live ontmoetingen wél kunt zien, ook te “zien” krijgt via een beeldscherm. Het is iets om over na te denken.’

‘Wij willen de technologische mogelijkheden verder onderzoeken, zoals wearables die je slaap, hartslag en bloeddruk meten’ Simone Wensink, manager HR Wellbeing, Achmea

Virtueel zwemmen met dolfijnen

Net als Disseldorp ziet ook Wensink een toekomst weggelegd voor een combinatie van welzijn en technologie in de strijd tegen psychische ziekten. ‘We hebben samen met TNO een pilot. Dat betreft een simulatiedashboard waarmee duidelijk wordt welk effect bepaalde interventies hebben op persona’s in relatie tot onder andere stressgevoeligheid. Medewerkers kunnen dan inloggen op hun voorkeursprofiel en hun behoeftes aangeven als het gaat om stressreductie en bevlogenheid, om vervolgens te achterhalen welke interventies het meest geschikt zijn voor hen. Ook krijgen leidinggevenden hiermee zicht op het personaprofiel van hun team en welke interventies het meest geschikt zijn voor het team om stress en burn-out te voorkomen. Als de pilot succesvol is, willen we dit dashboard komend jaar implementeren binnen de organisatie.’

Maar er is volgens Wensink veel meer mogelijk met technologie. ‘Denk aan wearables die bijvoorbeeld je slaap, hartslag en bloeddruk meten, of een virtual reality-bril waarmee je even kunt ontspannen door bijvoorbeeld te zwemmen met dolfijnen. Of een koptelefoon die een geluid afgeeft dat de hersengolven stimuleert. We willen de technologische mogelijkheden verder onderzoeken. Zo’n tien jaar geleden zijn we gestart met de gezondheidspleinen binnen onze vestigingen. Aanvankelijk ging dat vooral nog over wat vaker de trap nemen en over het plaatsen van fruitschalen op de werkplekken. Maar inmiddels is er zoveel meer mogelijk om te werken aan het welzijn van medewerkers. Die mogelijkheden willen we onderzoeken en benutten.’

Wat kun je als werkgever doen? Lees hier de tips en adviezen op de werkvloer.